Bu çalışmada Benford Yasası’nın 1990-2010 dönemi içerisinde bankacılık sektöründe gerçekleştirilen hile ve manipülasyonu ortaya çıkarma becerisi irdelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 1990-2010 yılları arasında bankaların raporladıkları nazım hesap bakiyeleri üzerinde ilk basamak analizi gerçekleştirilmiş ve bankaların nazım hesaplarının 1999 yılında Benford Dağılımı’na uygunluk göstermediği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları Türk Bankacılık Sektörü deneyimleri ile uygunluk göstermektedir. Diğer taraftan “Kural Dışı Sayılar Kanunu’nu” destekler nitelikte kanıtlar elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ekonomi politikası ile Benford Dağılımı’ndan Sapma derecesi arasında bağlantı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Benford Yasası, Basamak analizi, Bankacılık sektörü, Hile denetimi

This paper proposes a multi-regional growth model with endogenous human and physical capital in a perfectly competitive economy. Structurally it is an extension of the Uzawa-Lucas model to an interregional economy, even though this paper models behavior of households in an alternative way and introduce Arrow’s learning by doing and Zhang’s creative leisure (or learning through consuming) in modeling human capital accumulation. The small-open economy consists of multiple regions and each region has production, one education and one housing sector. The production side is the same as in the neoclassical growth theory. Households move freely among regions, making decisions on levels of choosing housing, education, good, consumption and saving. A region’s amenity which affects households’ decisions is endogenous, depending on the region’s output and population. The model describes a dynamic interdependence among wealth accumulation, human capital accumulation, time distribution (among leisure, work and education) and division of labor with endogenous wealth and income distribution among regions under perfect competition. This study also simulates the motion of the national economy and examines effects of changes in some parameters.

Anahtar Kelimeler: Education, human and physical capital, multiple regions, amenity, agglomeration

Son yıllarda dünyadaki birçok lider kuruluşun uygulamakta olduğu süreç iyileştirme tekniği olarak bilinen Altı Sigma, üretimden personel yönetimine, finanstan pazarlamaya, şirketlerin her türlü sürecini daha verimli hale getirerek karlılıklarını arttırmalarına ve büyümelerine yardımcı olan bir yaklaşım olarak kullanılmaktadır. İşletmeler her geçen gün farklılaşan, yeni teknoloji ve rekabetle karşılaşılan küresel pazarlarda kendilerini sürekli geliştirmek ve çalışmalarını sürekli iyileştirmek zorundadırlar. Bu çalışmada, işletmelerin sürekli gelişmesine rehberlik etmeyi amaçlayan Altı Sigma yönetim felsefesi tanıtılmakta ve Türkiye’nin önemli enerji firmaları arasında yer alan Enerjisa enerji santralindeki uygulama örneği incelenmektedir. Enerji santralinde buhar üretimi kayıplarına yol açan nedenlerin bulunması, üretimi etkileyen bu faktörlerin iyileştirilmesi ve verilerin istatistiksel yöntemlerle analizi ile Altı Sigma proje hedefine nasıl ulaşıldığı ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Altı Sigma, Kalite, DMAIC

1980’li yılların başından itibaren devleti merkez alan sosyal refah anlayışı terk edilmeye ve birçok ülkede neoliberal akımlar ağırlık kazanmaya başlamıştır. 1989 yılında Berlin Duvarının çökmesi ve Sovyetler Birliği’nin dağılması ile Doğu Avrupa’daki geçiş ekonomilerinde de serbest pazar ekonomisi benimsenmiş, bu geçişte kapsamlı özelleştirmeler gerçekleştirilmiştir. Gelişmekte olan ülkeler, yurtiçi sanayilerini dış rekabete karşı koruma politikalarından vazgeçmiş, ticaret hacimlerinin genişlemesine ağırlık vermeye başlamışlardır. Günümüzde küreselleşme, uluslararası ticaretin ve sermaye akışının önündeki engelleri kaldırıcı bir etki yaratmakta ve uygulanan ekonomik politikalar ve finansal serbestleşme adımları finansal piyasaların gelişmesine, değişmesine ve dış dünya ile bütünleşmesine yol açmaktadır. Tüm bu gelişmelerin sonucu olarak, uluslararası işlemlerin vergilendirilmesi daha çok sayıda ülkeyi ilgilendirir hale gelmektedir. Ülkenin uluslararası finansal hareketlere açılması, devletin mali yapısını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Özellikle 1990’lardan itibaren finansal hareketlerde yaşanan artışlar, ülkelerdeki yatırımları arttırmakta veya likidite sorunlarının aşılmasına yardım edebilmektedir. Diğer taraftan, aynı artışların finansal istikrarsızlığa yol açarak tersine etkiler yaratması da söz konusudur. Bu çerçevede, çalışmada finansal hareketlerin istikrarsızlığa yol açan etkilerini azaltmaya yönelik vergileme önerileri tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Finansal İşlem Vergisi, Tobin, Spahn, Robin Hood, Uluslararası Vergilendirme

Bu çalışmada, örgütsel erdemlilik kavramının öneminden hareketle Cameron, Bright ve Caza (2004) tarafından geliştirilen Örgütsel Erdemlilik Ölçeği (Organizational Virtuousness Scale)’ nin Türkçe uyarlamasını yapmak, geçerlik ve güvenirlik analizini incelemek amaçlanmıştır. Bu sebeple ülkemizde yapılan bu çalışma, Örgütsel davranış literatüründe önemli ve popüler bir kavram olan Örgütsel Erdemliliğin ve bu kavramın diğer örgütsel değişkenlerle olan ilişkisine dair yapılacak çalışmalara referans olabilmektedir. Çalışma, hizmet sektörünün farklı alt sektörlerinde (eğitim, bankacılık, sağlık) çalışan toplam 290 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin geçerlik çalışmaları için sırasıyla keşfedici faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik çalışmaları için ise iç tutarlık analizleri yapılmıştır. Çıkan sonuçlara göre, örgütsel erdemlilik kavramının; dürüstlük ve bağışlayıcılık, güven ve nezaket, iyimserlik boyutları ile açıklandığı ve ölçeğin Türkçe versiyonun geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel Erdemlilik, Geçerlik, Güvenirlik

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelerle önemi gittikçe artan ve daha fazla ticarete konu olan hizmetler sektörü, bu yönüyle birçok ülke için büyümenin önemli kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, 1980-2007 dönemi için panel veri test ve tahmin yöntemleri kullanılarak hizmet ticaretinin büyüme üzerindeki etkisi, gelişmişlik düzeylerine göre sınıflandırılmış ülke grupları üzerinde ampirik olarak incelenmiştir. Panel regresyon tahmin sonuçlarına göre, hizmet ticareti ve büyüme arasındaki ilişkiyi gösteren katsayı gelişmiş ülke grubu için anlamsız çıkarken, gelişmekte olan ülke grubu ile, iki ülke grubundaki ülkelerden oluşan genel ülke grubunda hizmet ticaretinin büyüme üzerinde olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ancak bu etkinin, gayrisafi yurtiçi hasılaları içinde hizmet ticaretinin payının daha yüksek olduğu gelişmekte olan ülkelerde daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hizmet Ticareti, Ekonomik Büyüme, Gelişmiş Ülkeler, Gelişmekte Olan Ülkeler, Panel Veri Analizi

Bu çalışmanın amacı; Türkiye ekonomisinin temel özelliklerini yansıtan Türkiye Sanayi Üretim İndeksi serilerinin gösterdiği mevsimsel yapıyı, 1977:1- 2008:4 dönemleri için araştırmaktır. Çoğu zaman serisi, yıl içerisinde mevsimsel hareketler gibi sistematik dalgalanmalara tabidir. Zaman serisi yöntemlerine ilişkin çalışmalar, seriler mevsimsel bir özellik göstermediğinde ya da serilerde mevsimselliği dikkate alan metodlar kullanıldığında elverişli olmaktadır. Serilerde varolan mevsimsellik dikkate alınmadığı zaman hatalı sonuçlar oluşmaktadır. Bu sebeple; ekonomik zaman serisi verileri ile çalışırken serilerin mevsimsel kalıplarını incelemek önemlidir. Bu çalışmada mevsimselliği araştırmak için Hylleberg, Engle, Granger ve Yoo (1990) tarafından geliştirilen HEGY yaklaşımı kullanılmıştır. Kullanılacak analiz yöntemine karar verilirken, veride bulunan mevsimselliğin türünü belirlemek de önem taşımaktadır. Bu amaçla; serilerdeki mevsimsel birim kök araştırması beş farklı model kullanılarak yapılmıştır. Temel modele sırasıyla önce sabit terim daha sonra da kukla değişken, trend ve mevsimsel kukla değişkenler eklenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Sanayi Üretim İndeksi ve alt sektörler serilerinde mevsimsel birim kökün varlığı kanıtlanmış ve serilerde hem deterministik hem de durağan olmayan stokastik mevsimsel bileşenlerin olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Mevsimsellik, Mevsimsel Birim Kök, HEGY Testi

Bu çalışmanın amacı, bir bankacılık hizmeti olan internet bankacılığının kullanımını etkileyen faktörleri belirleyerek bu faktörlerin müşterilerin demografik özellikleri ile olan ilişkilerini ortaya koymaktır. Bu amaçla araştırma modeli çerçevesinde 6 hipotez geliştirilmiştir. Çalışmada faktörleri belirlemek için anket formu hazırlanmış ve Ege Bölgesinde yer alan 5 ilde uygulanmıştır. Uygulanan anketlerin 525’inden kullanılabilir veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler aşamalı olarak faktör analizi, regresyon analizi, t testi ve ANOVA analizi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre güvenlik ve gizlilik başta olmak üzere, güven, yenilikçi olma, kullanım kolaylığı, farkında olma, internet bağlantısının kalitesi, sosyal çevrenin etkisi ve bilgisayar kullanma yeterliliği gibi faktörlerin internet bankacılığı kullanımı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada, bireylerin demografik özelliklerine bağlı olarak internet bankacılığı kullanımını etkileyen faktörleri değerlendirmelerinde farklılıklar olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: İnternet Bankacılığı, Müşteri Algısı, ANOVA

Bu çalışmanın amacı, Markowitz Ortalama-Varyans Modeli ve Black-Litterman Modeliyle oluşturulan portföyleri beta faktörleri, artık dalgalanma dereceleri ve toplam riskleri bakımından ölçmektir. Çalışmada 2003 – 2009 yılları arasında İMKB 30’da sürekli işlem gören toplam 17 şirkete ait pay senetlerinin günlük düzeltilmiş fiyatları kullanılarak bir veri seti elde edilmiştir. Markowitz Ortalama Varyans Modeli ve Black Litterman Modeli kullanılarak toplam 26 portföy oluşturularak her iki modelde oluşturulan portföyler riskleri açısından karşılaştırılmaktadır. Çalışmanın sonucunda Black Litterman Modeli ile oluşturulan portföylerin beta faktörlerinin, artık dalgalanma derecelerinin ve toplam risklerinin daha düşük olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Black-Litterman Modeli, Markowitz Ortalama Varyans Modeli, Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Derecesi, Toplam Risk.

Finansal sistem içerisinde giderek önemli bir yer edinen katılım bankaları, faaliyetlerine ilk olarak 1983 yılında özel finans kurumları adıyla başlamıştır. Özel finans kurumlarının kuruluş amacı, toplumda faiz hassasiyeti olan kesimin tasarruflarını ekonomiye kazandırmak ve benzer nitelikteki yabancı fonların ülkeye gelmesini sağlamaktır. 2005 yılından itibaren bankalar kanunu kapsamına alınarak katılım bankaları sıfatını kazanan bu kurumlar, bugün itibari ile 4 banka olarak Türkiye’de faaliyet göstermektedir. Etkinlik ve verimlilik günümüzde firmaların önemli performans göstergelerinden olup, etkinlik mevcut hedefe ulaşma seviyesini gösterirken, verimlilik eldeki kaynaklar ile elde edilen çıktının girdiye oranı olarak tanımlanmaktadır. Etkinlik ve verimlilik ölçütleri çalışmanın veri yöntem kısmında açıklanmıştır. Bu çalışmada, Türkiye’de finansal sistem içerisinde hızla büyüyen ve gelişen katılım bankalarının 2005–2011 yılları arasındaki faaliyetlerinin etkinlik ve verimlilikleri TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to An Ideal Solution) tekniği kullanılarak ölçülmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; Albaraka Türk en etkin, Bank Asya ise en verimli banka olarak belirlenmiştir. Kuveyt Türk’ün sunduğu yatırım araçlarını çeşitlendirmesine paralel olarak etkinlik ve verimliliğinde gözle görülür bir artış sağladığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Katılım Bankaları, Etkinlik, Verimlilik, TOPSIS Yöntemi