Tüketicilerin mal, hizmet ve deneyim gibi pazarlama sunumlarına ilişkin karar verme süreçlerini bilişsel bir yaklaşımla ve tüketici bakış açısıyla keşfetmeye çalışan neden – sonuç zinciri teorisi (means – end chain theory) ve basamaklama yöntemi (laddering technique), tüketici davranışlarını anlamak için pazarlama alanında başvurulan popüler yaklaşımlardan biridir. Bu çalışmanın amacı tüketici davranışları konusunda yabancı yazında sıklıkla kullanılan, nitel bir yöntem olan basamaklama yöntemini teorik alt yapısı ve uygulamasıyla birlikte inceleyerek yerli yazına katkı sağlamaktır. Bu amaçla yazın incelenerek ilk olarak basamaklama yönteminin teorik alt yapısını oluşturan neden – sonuç zinciri teorisi, teorinin kavramsal yapısı, varsayımları ve tüketici davranışı araştırmalarındaki uygulamaları, sonrasında ise sırasıyla basamaklama yöntemi, veri toplama, veri analizi ve yorumlama aşamaları, basamaklama yöntemine yöneltilen eleştiriler ve yöntemin türleri (sert basamaklama) ele alınmaktır. Basamaklama yöntemi alternatif veri toplama araçları ve yöntemleriyle yerli araştırmacıların ilgisini beklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Neden – sonuç zinciri, basamaklama yöntemi, sert basamaklama, nitel araştırma, tüketici davranışı.

Müşteri değeri, ihtiyaçları karşılamasının ötesinde müşteriyle uzun vadeli ilişkiler kurma ve sürdürmenin anahtarıdır. Bu nedenle üstün müşteri değeri sunumu, müşteri ilişkileri yönetimi performansının itici gücü olarak sürdürülebilir rekabetçi avantajın sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, müşteri değerini oluşturan temel boyutlar, müşteri tatmini, marka sadakati ve müşteri ilişkileri yönetimi performansı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu doğrultuda Afyon ilindeki termal otellerin müşterilerinden elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiş ve müşteri tatmininin %80 oranında müşteri değeri boyutlarınca belirlendiği ve müşteri tatminini en çok etkileyen müşteri değeri boyutunun duygusal değer, en az etkileyen değer boyutunun ise sosyal değer olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte müşteri tatminin müşteri ilişkileri yönetimi performansı ve marka sadakati üzerinde yüksek düzeyde etkisi olduğu, bu etkilerin büyük kısmının da müşteri değerinin dolaylı etkisiyle ortaya çıktığı belirlenmiştir. Dolayısıyla müşteri değer boyutlarının müşteri ilişkileri yönetimi performansı ve marka sadakati üzerinde müşteri tatmini aracılığı ile dolaylı bir etkiye sahip olduğunu söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler: Müşteri Değeri, Müşteri Tatmini, Marka Sadakati, Müşteri İlişkileri Yönetimi Performansı

Bu çalışmanın amacı Türkiye’deki sanayi işletmelerinde karlılığı etkileyen unsurların ortaya konulmasıdır. Karı etkileyen unsurların belirlenmesi şirketlerin daha verimli çalışarak karlarını daha kolay kontrol etmelerini sağlayabilmektedir. Bu amaçla İstanbul Sanayi Odası tarafından her yıl belirlenen 500 büyük ve ikinci 500 büyük sanayi işletmesi veri seti olarak seçilmiştir. 1000 işletmeye ait 1993 – 2010 arasındaki yıllık panel veriler analize tabi tutulmuştur. Sonuç olarak karlılık oranı ile borçlanma ve büyüklük arasında negatif, işgücü verimliliği ve ihracat düzeyi arasında pozitif bir ilişki olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca yabancı ortaklı şirketlerin yerli şirketlere oranla, özel şirketlerin ise kamu şirketlerine oranla daha karlı olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Karlılık, Panel Modeller

Bu çalışmada Fama ve French’ in üç faktörlü finansal varlık fiyatlama modelinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’ndaki geçerliliği test edilmektedir. Analizde kullanılan veriler 2003 ile 2010 yılları arasında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören hisse senetlerinin aylık getirileridir. Getiriler incelendiğinde büyük firmaların hisse senetlerinden oluşan portföylerin getirilerinin küçük firmaların hisse senetlerinden oluşan portföylerin getirilerinden daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, piyasa değeri/defter değeri oranı düşük olan firmaların hisse senetlerinden oluşan portföylerin piyasa değeri/defter değeri oranı yüksek olan firmaların hisse senetlerinden oluşan portföylerden genellikle daha çok fazla getiri elde ettikleri görülmüştür. Firmaların büyüklüklerine ve piyasa değeri/defter değeri oranlarına göre dokuz adet portföy oluşturulmuştur. Portföy getirilerindeki farklılıkları açıklayabilmek amacıyla risk faktörü olarak piyasanın fazla getirisi, portföydeki firma büyüklüğü ve firma piyasa değeri/defter değeri değişkenlerinin etkileri incelenmiştir. Portföydeki firmaların büyüklüğünün, orta ve küçük firmalardan oluşan portföylerin fazla getirilerinde etkili olduğu tespit edilirken büyük firmalardan oluşan portföylerin fazla getirilerinde etkisiz olduğu gözlenmiştir. Piyasa değeri/defter değeri oranı faktörü, yüksek piyasa değeri/defter değeri oranına sahip firmalardan oluşan portföylerde etkilidir. Bu model portföylerin fazla getirilerindeki farklılıkları açıklama gücüne sahip olsa da belirtilen dönemde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’ndaki başarısı sınırlıdır.

Anahtar Kelimeler: Varlık fiyatlama, defter değeri-piyasa değeri oranı, Fama ve French üç faktör modeli, risk, fazla getiri.

The purpose of this paper is to investigate the factors affecting information technology usage behavior of tax office employees in the Black Sea Region of Turkey. To accomplish this purpose, the data is gathered from 133 tax office employees who work in Black Sea Region of Turkey through a questionnaire that is formed with 5-point Likert-type scale. Research model is developed in the light of Theory of Reasoned Action, and a series of analyses is conducted. The predicted hypotheses are tested thought regression analyses. According to results, intention of tax office employees has the high predictive power on information technology usage. Additionally, attitude and subjective norms of tax office employees have an impact on their intention towards information technology usage. However, their attitude has the more predictive power than their subjective norms on their intentions towards information technology usage.

Anahtar Kelimeler: Information Technology, Tax Office Employee, Reasoned Action, Intention, Attitude, Subjective Norm

Genellikle denk olması gereken bütçe, ülkelerin içinde bulunduğu ekonomik koşullara göre çoğunlukla açık bütçe şeklinde hazırlanır. Ülkeler bazen ekonomik büyüme amaçlı olarak açık bütçe politikası izlerler. Ancak, izlenen politikalar sürdürülemez boyutlara ulaştığında ülkenin ekonomik krizle karşı karşıya kalması kaçınılmaz olur. Vergi gelirleri ile kamu harcamaları artışı arasında bir nedensellik ilişkisi vardır. Bu ilişki vergilendir-harca veya harca-vergilendir şeklinde olduğu gibi aynı zamanda her iki aracın birlikte değiştirilmesi şeklinde gerçekleşebilir. Bu çalışmada Türkiye üzerine bir inceleme yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada 1924 -2009 yıllarına ait veriler çerçevesinde Türkiye için önce vergi gelirlerinin toplanması daha sonra kamu harcamaları programının yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Vergilendir-harca, Harca-vergilendir, Mali senkronizasyon, Koentegrasyon

Bu çalışmada e-öğrenme öğrenci memnuniyetini etkileyen faktörlerin görece önemleri incelenmeye çalışılmaktadır. Kapsamlı bir literatür taraması ışığında e-öğrenme öğrenci memnuniyetini şekillendiren faktörleri içeren bir model önerisi yapılmaktadır. Sözkonusu modelde yer alan faktörler beş grup altında toplanmakta olup, bu grupları oluşturan faktörler ise on beş tanedir. Bu on beş alt faktör; öğrenci-öğretim üyesi etkileşimi, öğrencinin bilgisayar kullanım düzeyi, öğrencinin bilgisayar kullanımına karşı tutumu, öğretim üyelerinin e-öğrenmeye ilgisi, ders materyal kalitesi, gelişimin izlenebilirliği, kullanım kolaylığı, sisteme erişim, sistemde etkileşim kalitesi, kalite, esneklik, materyal güncelleme, üniversite desteği, öğrenci takibi ve kurs yönetimidir. Sözkonusu modeli test etmek amacıyla Sakarya Üniversitesi e-öğrenme programlarına katılan toplam 562 öğrenci üzerinde anket uygulaması yapılmaktadır. Keşifsel faktör analizi bu on beş alt faktörden oluşan çözüm yerine on alt faktörden oluşan bir modelin daha uygun olacağını göstermektedir. Ayrıca, regresyon analizi bulguları bu on alt boyuttan sadece altı tanesinin e-öğrenme öğrenci memnuniyetini etkilemekte olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Müşteri memnuniyeti, Bilişim Sistemleri, E-öğrenme öğrenci memnuniyeti, keşifsel faktör analizi, regresyon analizi.

2008 küresel ekonomik krizinin de etkisiyle hızla artan işsizlik oranları, pek çok ülkede, en önemli makroekonomik sorunlardan biridir. Bu sorun, iç talepte daralma ve ekonomik büyümede yavaşlamayı da beraberinde getirmektedir. Çözüm bulunmadığı takdirde, uzun süren yüksek işsizlik oranlarının, önemli sosyal ve ekonomik maliyetleri olabilmektedir. Bu sorunu çözebilmek için ülkeler, farklı politikalar geliştirmeye ve uygulamaya çalışmaktadırlar. İhracat ve doğrudan yabancı yatırımlar, işsizliğin azaltılmasında önemli birer çözüm aracı olabilir. Bu çalışmada, Türkiye’de ihracat ve doğrudan yabancı yatırımların işsizlik üzerindeki etkisi, 2000:Q1-2011:Q1 dönemi verileri kullanılarak, sınır testi yaklaşımıyla, üç farklı modelle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, serilerin eş-bütünleşme ilişkisi içinde olduğu görülmüştür. Elde edilen ampirik bulgulara göre, uzun dönemde, ihracat ve doğrudan yabancı yatırımlar, işsizliği azaltıcı etkiye sahiptir ve ihracatın etkisi daha yüksektir. Kısa dönem analizinde, modellerin hata düzeltme terimleri çalışmakta, yani seriler arasında kısa dönemde meydana gelen sapmalar, uzun dönemde ortadan kalkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İşsizlik, İhracat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Türkiye.

Bu çalışmanın amacı finansal sistemdeki asimetrik bilgi sorunun neden olduğu bankacılık krizlerini incelemektir. Asimetrik bilgi ve onunla ilgili problemleler finansal piyasaların işlevi üzerinde önemli etkile sahiptir. Aracılık sürecinde sistemik risk üstlenmeleri nedeniyle finans literatüründe banka firması özel bir aracı olarak ele alınmaktadır. Finansal liberalizasyon sonrası dönemde ülke içindeki faiz oranları artmakta ve gözetim ve denetim faaliyetlerinin yetersiz olması nedeniyle bankacılık sektöründe firma düzeyinde bazı ahlaki tehlike sorunları meydana gelmeye başlamaktadır. Hep iddia edildiği gibi eğer finansal liberalizasyon bankacılık sistemi üzerinde yeterli denetim sağlanmadan gerçekleştirilirse finansal aracılar aşırı risk üstlenirler ve süreç sonuçta bir krizle sonuçlanır. Bu çalışmada bankaların aşırı risk üstlenme davranışları asimetrik bilgi sorunu çerçevesinde geliştirilen Yeni Keynesci kredi tayınlaması modelinin sunduğu teorik çerçeve içinde analiz edilmekte ve banka iflaslarına neden olan ahlaki risk ve ters seçim sorunları da tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bankacılık Krizi, Asimetrik Bilgi, Sistemik Risk, Kredi Tayınlaması, Banka Firması

Gelişmekte olan ülkeler AR-GE harcaması yapmak yerine daha çok ya doğrudan teknoloji transfer ederek veya teknoloji içeriğine sahip malları ithal ederek dolaylı yoldan teknolojiye sahip olmaktadırlar. Yapılan bu çalışmada Türkiye örneği üzerinde dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi, dış ticaret ile sağlanan bilgi transferleri yönünden incelenmiştir. Çalışmada Türkiye’nin 1989-2009 yıllarını kapsayan veri seti ile Johansen Eşbütünleşme Testi ve VAR yöntemleri kullanılarak dış ticaret yoluyla gerçekleşen bilgi transferlerinin ekonomik büyümeye etkisinin yönü ve boyutları tespit edilmiştir. Yapılan tahmin sonuçları incelenen dönemde Türkiye’nin ekonomik büyümesinde, sermaye malları ithalatı ve ara malları ithalatı ile sağlanan bilgi transferinin önemli bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Değişkenlerin etkisi karşılaştırıldığında ise daha düşük seviyede bilgiyi barındıran ara malı ithalatının daha yüksek bilgi içeren sermaye malı ithalatına göre ekonomik büyüme üzerinde daha fazla etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç Türkiye’nin daha fazla sermaye malları ithal etmesi ve bu mallardaki ileri teknolojiyi özümseyecek beşeri sermayeye sahip olması gerektiğini ima etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret, Ekonomik Büyüme, Bilgi Transferi, Johansen Eşbütünleşme Testi, VAR Analizi