Logo


BUSINESS AND ECONOMICS RESEARCH JOURNAL

Language
LogoEnglish
LogoTürkçe
 

Makale Bilgileri

Dergi: İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi

Makalenin Başlığı: Özürlüler Kanunu’nun Sosyal Model Açısından Değerlendirilmesi
[An Assessment of The Turkish Disability Act in View of Social Model]

Yazar(lar): Serhat Özgökçeler ve Yusuf Alper

Cilt: 1

Sayı: 1

Yıl: 2010

Sayfa: 33-54

ISSN: 1309-2448

Özet

Literatürde eziyet veren bir yaklaşım olarak kabul edilen tıbbî model, engellilik halini “tedavi edilebilir, iyileştirilebilir veya onarılabilir bir hastalık hali” olarak değerlendirir. Bu modelin en önemli eksikliği, engelli insanı “rahatsız/hasta” insan olarak ele almasıdır. 1950’li-1960’lı yıllardan itibaren engellilere ilişkin ortaya çıkan sosyal model ise; engelliliği büyük ölçüde, toplumun engelliliğe tepkisinin meydana getirdiği tepkinin bir sonucu olarak ele almaktadır. Bu anlamda, kişiyi engelli konuma getiren, engelin kendisi değil; toplumun engelli bireye olan -engelleyici- bakış açısıdır. Türkiye, 1990’lı yılların ikinci yarısından itibaren engellilere yönelik uygulamalar için politika belirleme, yasal mevzuatı ve kurumsal yapıyı oluşturma faaliyetlerini yoğunlaştırmıştır. 1997 yılında Özürlüler İdaresi Başkanlığı’nın kurulması, 1999 yılında ilk “Özürlüler Şûrası”nın toplanması ve 2005 yılında kısaca “Özürlüler Kanunu” olarak bilinen yasal düzenlemenin yapılması söz konusu kesime yönelik politikalardaki yoğunlaşmanın temel göstergelerini oluşturmaktadır. Bu makale, Özürlüler Kanunu’nun, sosyal model anlayışını ne ölçüde yansıttığının tespiti üzerine odaklanmaktadır. Çok kısa olarak belirtmek gerekirse, çalışmada ortaya konan tespitler, Kanun’un her iki modelin yaklaşımlarına yer veren karma bir modelin izlerini taşıdığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Engelliler, Tıbbî [medikal] model, Sosyal model, Engelli hakları hareketi, Engellilerin sosyal hakları

JEL Sınıflandırması: H55, J08, J78, J83, K31

Abstract

The medical model as a trouble approach in disability literature characterizes disabled status to be “amenable to treatment, capable of improvement or illness”. The main viewpoint of the model is to assess people with disabilities who are unwell / sick. The new –social- model has described disability as a result of community’s affirmative-reaction since the 1950’s and 1960’s. In this context a person with a disability is exposed to biased opinions of other people or society. Therefore the social model focuses on the problematic exclusive reactions against people with disabilities. Turkey has taken a keen interest in social policy applications and legal regulation(s) for people with disabilities since the second half of the 1990’s, for instance, forming the Administration of Disabled People (1997), holding the 1st National Disabled People’s Council (1999), and introducing the Turkish Disability Act (2005). The purpose of this study is to determine implications of the social model approach for the Turkish Disability Act. Furthermore, this study demonstrates that the Act has a synthesis–approach.

Keywords: People with disabilities, Medical model, Social model, Disability rights movement, Social rights of people with disabilities

JEL Classification: H55, J08, J78, J83, K31

https://www.berjournal.com/wp-content/plugins/downloads-manager/img/icons/pdf.gif Full Text

User Log in

E-Mail

Password

  

Remember Me

Register
Lost Password ?